_{Wat doet een schoorsteenkap?}

Een schoorsteenkap wordt boven op het rookkanaal geplaatst. De kap kan beschermen tegen regen, vogels en vallend vuil. Sommige uitvoeringen zijn speciaal ontworpen om windinvloeden te verminderen of de schoorsteentrek te ondersteunen.

Een kap is echter niet bij iedere schoorsteen noodzakelijk. Ook lost een schoorsteenkap niet automatisch alle trek- of rookproblemen op. De juiste keuze hangt af van het rookgasafvoersysteem, de plaats van de uitmonding, de omgeving en de oorzaak van het probleem.

Afhankelijk van het model kan een schoorsteenkap:

• directe regeninslag beperken;
• voorkomen dat vogels in het kanaal komen;
• bladeren en grof vuil tegenhouden;
• valwinden rond de uitmonding verminderen;
• de trek bij bepaalde windrichtingen ondersteunen;
• de bovenzijde van een gemetselde schoorsteen afwerken.

Niet iedere kap vervult al deze functies. Een eenvoudige regenkap werkt bijvoorbeeld anders dan een windgedreven trekkap.

Voordelen van een schoorsteenkap

Minder directe regeninslag

Een regenkap voorkomt dat grote hoeveelheden regenwater rechtstreeks in het rookkanaal vallen. Dit kan vooral nuttig zijn bij brede gemetselde schoorstenen en rookkanalen die lange tijd niet worden gebruikt.

Een beperkte hoeveelheid regen in een daarvoor ontworpen metalen rookgasafvoer is niet altijd een probleem. Controleer daarom eerst welke eindkap de fabrikant van het systeem voorschrijft.

Bescherming tegen vogels en vuil

Een geschikte kap kan voorkomen dat vogels een nest in de schoorsteen bouwen. Ook bladeren en takjes worden beter buiten het kanaal gehouden.

Een vogelnest kan de rookgasafvoer gedeeltelijk of volledig blokkeren. Laat een rookkanaal na een periode van stilstand daarom altijd controleren voordat de kachel opnieuw wordt gebruikt.

Vermindering van windinslag

Rond een dak kunnen luchtdrukverschillen en wervelingen ontstaan. Bij ongunstige omstandigheden kan wind rook terug het kanaal in drukken. Een daarvoor ontworpen anti-valwindkap kan dit verminderen.

Ondersteuning van de schoorsteentrek

Sommige trekkappen maken gebruik van wind om boven de schoorsteen een lagere luchtdruk te creëren. Dit kan de afvoer van rookgassen onder bepaalde omstandigheden ondersteunen.

Het effect is afhankelijk van de wind. Bij windstil weer levert een windgedreven kap weinig of geen extra trek.

Nadelen van een schoorsteenkap

Extra weerstand in het rookkanaal

Iedere constructie boven de uitmonding kan weerstand veroorzaken. Wanneer de vrije uitstroomopening te klein is, kan de kap de rookgasafvoer juist verslechteren.

De kap moet daarom passen bij:

• de diameter van het rookkanaal;
• het type houtkachel;
• de temperatuur van de rookgassen;
• de vereiste vrije uitstroom;
• het gebruikte rookgasafvoersysteem.

Vervuiling door roet en teer

Rookgassen koelen rond een metalen kap snel af. Hierdoor kunnen roet, teer en condens zich op de kap afzetten. Vooral bij vochtig hout, lage rookgastemperaturen of langdurig smoren kan sterke vervuiling ontstaan.

Roosters en fijnmazig gaas kunnen hierdoor langzaam dichtslibben. Dit belemmert de afvoer en kan rookterugslag veroorzaken.

Meer onderhoud

Een kap moet tijdens het schoorsteenvegen worden geïnspecteerd en gereinigd. Bewegende delen van een roterende kap kunnen door vuil, corrosie of slijtage vastlopen.

De kap staat bovendien voortdurend bloot aan:

• regen;
• wind;
• vorst;
• hoge temperaturen;
• zure condensaten;
• roet en teer.

Geluid en bewegende delen

Roterende kappen kunnen bij harde wind geluid of trillingen veroorzaken. Lagers en andere bewegende delen zijn slijtagegevoelig en kunnen na verloop van tijd vervangen moeten worden.

Een verkeerde kap kan het probleem vergroten

Een verkeerd gekozen of verkeerd gemonteerde kap kan zorgen voor:

• onvoldoende schoorsteentrek;
• rook in de kamer;
• extra roetvorming;
• condens in het kanaal;
• geluidsoverlast;
• instabiele verbranding;
• een te sterke trek bij harde wind.

Gebruik daarom niet zomaar een universele kap op een bestaand rookgasafvoersysteem.

Welke soorten schoorsteenkappen zijn er?

Regenkap

Een regenkap heeft meestal een vaste overkapping boven de uitmonding.

Voordelen:

• eenvoudige constructie;
• beperkt directe regeninslag;
• weinig bewegende onderdelen;
• relatief onderhoudsarm.

Nadelen:

• verbetert de trek meestal niet;
• kan bij een te kleine uitstroomopening weerstand veroorzaken;
• kan aan de onderzijde vervuilen met roet en teer.

Een regenkap is vooral bedoeld als bescherming en niet als oplossing voor structurele trekproblemen.

Anti-valwindkap

Een anti-valwindkap is ontworpen om te voorkomen dat wind rechtstreeks in het rookkanaal wordt gedrukt.

Voordelen:

• kan rookterugslag door valwind verminderen;
• helpt bij wisselende windrichtingen;
• heeft meestal geen bewegende onderdelen.

Nadelen:

• helpt niet wanneer het trekprobleem door een te kort, koud of vervuild kanaal wordt veroorzaakt;
• moet correct op de wind- en daksituatie worden afgestemd;
• kan vervuilen en moet bereikbaar blijven voor onderhoud.

Windgedreven of roterende trekkap

Een roterende kap wordt door de wind aangedreven en probeert rookgassen uit de schoorsteen te trekken.

Voordelen:

• kan bij voldoende wind extra onderdruk creëren;
• kan helpen bij bepaalde windgerelateerde trekproblemen.

Nadelen:

• werkt nauwelijks bij windstil weer;
• kan te veel trek veroorzaken bij harde wind;
• bewegende delen zijn onderhoudsgevoelig;
• kan door roet en teer vastlopen;
• niet iedere uitvoering is geschikt voor houtrook en hoge temperaturen;
• kan geluid of trillingen veroorzaken.

Controleer altijd of de roterende kap uitdrukkelijk geschikt is voor een houtkachel.

Statische trekkap of aspiratorkap

Een statische trekkap gebruikt de luchtstroming rond de kap om onderdruk te creëren, zonder bewegende onderdelen.

Voordelen:

• geen lagers of draaiende delen;
• kan windinvloeden rond het kanaal verminderen;
• doorgaans minder storingsgevoelig dan een roterende kap.

Nadelen:

• de werking blijft afhankelijk van wind;
• lost bouwkundige fouten in het rookkanaal niet op;
• een verkeerde maat kan extra weerstand geven.

Vogelwerende kap of rooster

Een vogelwerende voorziening voorkomt dat vogels en groter vuil in het rookkanaal terechtkomen.

Voordelen:

• vermindert de kans op vogelnesten;
• houdt bladeren en grof vuil tegen.

Nadelen:

• fijn gaas kan snel dichtslibben met roet;
• vraagt regelmatige controle;
• kan de vrije uitstroom verkleinen.

Gebruik bij houtkachels geen willekeurig fijnmazig rooster.

Wanneer kan een trekkap helpen?

Een speciale trekkap kan zinvol zijn wanneer onderzoek uitwijst dat de problemen voornamelijk worden veroorzaakt door:

• valwind rond het dak;
• hoge bomen of gebouwen in de directe omgeving;
• plaatselijke luchtdrukverschillen;
• een ongunstige windbelasting op de uitmonding.

Laat eerst controleren of het rookkanaal technisch in orde is. Anders wordt met een trekkap alleen het gevolg aangepakt en niet de werkelijke oorzaak.

Wanneer helpt een schoorsteenkap niet?

Een kap lost problemen meestal niet op wanneer deze worden veroorzaakt door:

• een te laag rookkanaal;
• een verkeerde kanaaldiameter;
• te veel bochten of horizontale delen;
• een koud of onvoldoende geïsoleerd kanaal;
• een vervuild of gedeeltelijk geblokkeerd rookkanaal;
• lekkende verbindingen;
• onvoldoende toevoer van verbrandingslucht;
• onderdruk door mechanische ventilatie of een afzuigkap;
• nat of ongeschikt brandhout;
• een verkeerd ingestelde of slecht onderhouden houtkachel.

Bij deze problemen moet eerst het rookkanaal, de luchttoevoer of de manier van stoken worden verbeterd.

Waardoor ontstaat schoorsteentrek?

Schoorsteentrek ontstaat doordat warme rookgassen lichter zijn dan de koudere buitenlucht en daardoor omhoog bewegen. Over het algemeen neemt de natuurlijke trek toe bij:

• een voldoende hoog rookkanaal;
• een zo recht mogelijk kanaalverloop;
• warme rookgassen;
• een goed geïsoleerd rookkanaal;
• de juiste kanaaldiameter;
• voldoende toevoer van verbrandingslucht.

Een schoorsteenkap is slechts het laatste onderdeel van dit complete systeem.

Te weinig of juist te veel trek

Mogelijke signalen van te weinig trek

• rook komt de kamer in bij het openen van de kacheldeur;
• het vuur komt moeilijk op gang;
• het glas wordt snel zwart;
• de verbranding blijft traag;
• er ontstaat veel roet of teer;
• rook blijft rond de schoorsteen hangen.

Mogelijke signalen van te veel trek

• het hout brandt uitzonderlijk snel op;
• de vlammen zijn onrustig;
• de kachel is moeilijk regelbaar;
• het brandstofverbruik is hoog;
• de rookgastemperatuur loopt sterk op;
• er is een duidelijk zuigend of fluitend geluid.

Ook een te sterke trek is ongewenst. Een trekkap moet daarom niet zonder diagnose worden geplaatst.

Kan iedere kap op ieder rookkanaal?

Nee. Bij een compleet metalen rookgasafvoersysteem hoort doorgaans een eindstuk dat voor dat systeem is getest en voorgeschreven.

Let bij de keuze op:

• merk en type rookgasafvoersysteem;
• binnen- en buitendiameter;
• enkel- of dubbelwandige uitvoering;
• brandstofsoort;
• temperatuurklasse;
• materiaal en corrosiebestendigheid;
• benodigde vrije uitstroomopening;
• montagevoorschriften van de fabrikant.

Meng geen onderdelen van verschillende systemen wanneer dit niet uitdrukkelijk is toegestaan.

Plaatsing en veilige bereikbaarheid

Een schoorsteenkap wordt op hoogte geplaatst en moet bestand zijn tegen windbelasting en hoge rookgastemperaturen. De bevestiging moet degelijk zijn, zonder de werking of uitzetting van het rookkanaal te belemmeren.

Houd rekening met:

• de voorgeschreven uitmondingshoogte;
• voldoende afstand tot brandbare dakmaterialen;
• een stormvaste bevestiging;
• bereikbaarheid voor inspectie en reiniging;
• de montagehandleiding van het rookgasafvoersysteem;
• de geldende bouw- en brandveiligheidsvoorschriften.

Werkzaamheden op het dak brengen valgevaar mee. Laat plaatsing daarom bij voorkeur uitvoeren door een vakbekwaam bedrijf.

Onderhoud van een schoorsteenkap

Laat de kap tijdens iedere inspectie of veegbeurt controleren op:

• roet- en teeraanslag;
• verstopping van roosters;
• corrosie;
• losse bevestigingen;
• vervorming door hitte of wind;
• slijtage van bewegende delen;
• vogelnesten en ander vuil.

Een schone kap is belangrijk voor een vrije afvoer van rookgassen. Alleen het kanaal vegen zonder de kap te controleren is daarom niet voldoende.

Welke schoorsteenkap moet ik kiezen?

Kies een kap op basis van het doel:

• Regen buiten houden: een geschikte vaste regenkap.
• Vogels weren: een kap met een ruim en goed reinigbaar vogelrooster.
• Valwind verminderen: een daarvoor ontworpen anti-valwindkap.
• Trek bij wind ondersteunen: een geschikte statische of roterende trekkap.
• Metalen systeemschoorsteen afwerken: het voorgeschreven eindstuk van dezelfde fabrikant.

Bij trekproblemen is het verstandig eerst de oorzaak te laten onderzoeken. Soms is het verhogen, isoleren of aanpassen van het rookkanaal een betere oplossing dan het plaatsen van een trekkap.

Advies over dakkappen en schoorsteenkappen

Openhaardpijpen.nl levert verschillende dakkappen, regenkappen en trekkappen voor houtkachels, open haarden en rookkanalen.

Met meer dan 25 jaar ervaring met kachels en rookgasafvoersystemen helpen wij u graag bij het selecteren van een passende kap. Geef bij uw aanvraag bij voorkeur het merk, type en de diameter van het rookkanaal door, samen met een foto van de bestaande uitmonding.

Bekijk ons assortiment dakkappen en schoorsteenkappen voor houtkachels of neem contact met ons op voor advies.