ABCAT houtrookfilter – werking, voordelen en nadelen

 

Kan een houtrookfilter de uitstoot van een houtkachel verminderen?

Wie graag een houtkachel gebruikt maar de uitstoot en eventuele geuroverlast zoveel mogelijk wil beperken, kan naast goed stookgedrag ook kijken naar aanvullende rookgasreiniging.

Een interessante oplossing hiervoor is het ABCAT® houtrookfilter.

ABCAT staat voor After Burning CATalyst. Het systeem wordt direct op of vlak achter de houtkachel in de rookgasafvoer geplaatst en combineert een katalytische werking met mechanische filtering.

Het doel is om onder andere koolwaterstoffen, koolmonoxide (CO), fijnstof en geurvormende bestanddelen in de houtrook te verminderen.

Maar een ABCAT is geen wondermiddel. Een goede houtkachel, droog hout, voldoende verbrandingslucht, een goed rookkanaal en verantwoord stoken blijven altijd de basis.

In dit advies leggen we uit hoe een ABCAT werkt, wat de gemeten resultaten zijn en wat de voor- en nadelen zijn.

Hoe werkt een ABCAT houtrookfilter?

De kern van de ABCAT bestaat uit een metalen palladium-platina katalysator.

Deze ronde katalysatormodule bevindt zich in het rookgastraject direct achter de houtkachel.

De rookgassen moeten door deze module stromen.

Daar gebeuren in feite twee dingen.

1. Katalytische naverbranding

Bij de verbranding van hout kunnen verbindingen ontstaan die niet volledig in de houtkachel zijn verbrand.

Denk bijvoorbeeld aan koolwaterstofverbindingen die mede verantwoordelijk zijn voor de typische kleur en geur van houtrook.

De katalysator helpt deze verbindingen verder af te breken en te oxideren met de nog aanwezige zuurstof in de rookgassen.

Daarvoor heeft de katalysator voldoende temperatuur nodig.

De werking begint volgens de technische informatie al vanaf ongeveer 100 °C. Voor moeilijker afbreekbare verbindingen en een optimale katalytische werking zijn hogere temperaturen nodig.

Daarom wordt de ABCAT zo dicht mogelijk bij de houtkachel geplaatst.

2. Mechanische filtering

De katalysatormodule heeft daarnaast een filterende werking.

Een deel van het stof en vliegas in de rookgassen blijft in de module achter.

Hierdoor combineert de ABCAT dus katalytische oxidatie met mechanische filtering.

Wat zijn de gemeten resultaten?

De ABCAT is getest bij het Duitse onafhankelijke testinstituut RRF.

Volgens de gepubliceerde testinformatie zijn onder testomstandigheden onder andere reducties gemeten van:

CO en vluchtige organische verbindingen: meer dan 55%

Stof: circa 65%

Daarnaast meldt ABCAT een sterke vermindering van de waarneembare houtrookgeur.

Ook werd tijdens de betreffende test een verbetering van het rendement gemeten.

Belangrijk om te begrijpen

Deze percentages zijn testresultaten onder bepaalde omstandigheden.

Ze betekenen niet dat iedere houtkachel bij iedere stookbeurt exact dezelfde reductie zal behalen.

De werkelijke prestaties zijn onder andere afhankelijk van:

Gebruik reductiepercentages daarom als indicatie van de mogelijkheden van het systeem en niet als garantie voor iedere installatie.

Waarom moet de ABCAT direct bij de houtkachel worden geplaatst?

Een katalysator heeft warmte nodig om goed te functioneren.

Hoe verder rookgassen door de kachelpijp en schoorsteen stromen, hoe verder ze kunnen afkoelen.

Daarom wordt een ABCAT niet ergens boven in de schoorsteen geplaatst, maar direct na de rookgasuitgang van de houtkachel.

De katalysator profiteert daar van de hoge rookgastemperatuur.

Volgens de technische specificaties:

Werkzame temperatuur: vanaf circa 100 °C
Optimale werking: boven circa 350 °C
Maximale katalysatortemperatuur: 700 °C

De daadwerkelijke rookgastemperatuur van de kachel moet uiteraard binnen de specificaties van het systeem blijven.

Welke brandstof mag worden gebruikt?

Volgens de productinformatie is de ABCAT bedoeld voor houtige biomassa en bij houtkachels voor onbehandeld stookhout met maximaal 20% vocht.

Dat sluit aan bij een van de belangrijkste regels voor verantwoord hout stoken:

stook schoon en voldoende droog hout.

Nat hout zorgt voor een lagere verbrandingstemperatuur en meer onvolledige verbranding. Dat is precies het tegenovergestelde van wat gewenst is voor een goede werking van zowel de houtkachel als de katalysator.

Welke ABCAT heb ik nodig?

De ABCAT moet niet alleen op de diameter van de kachelpijp worden gekozen.

Ook het vermogen van de houtkachel is belangrijk.

Volgens de actuele informatie zijn onder andere de volgende uitvoeringen beschikbaar:

Ø 125 mm – tot circa 5 kW

Ø 130 mm – tot circa 6 kW

Ø 150 mm – tot circa 8 kW

Ø 180 mm – tot circa 12 kW

Ø 200 mm – tot circa 15 kW

De ABCAT moet dus worden afgestemd op zowel de rookgasdiameter als het vermogen en de emissie van de houtkachel.

Kies niet uitsluitend een uitvoering omdat de diameter toevallig op uw kachelpijp past.

Kan een ABCAT horizontaal worden gemonteerd?

Volgens de technische productinformatie kan de ABCAT:

worden geplaatst.

Dat maakt toepassing mogelijk bij zowel een bovenaansluiting als bepaalde achteraansluitingen van houtkachels.

De volledige installatie moet uiteraard wel overeenkomen met de montagevoorschriften van de houtkachel, ABCAT en het gebruikte rookgassysteem.

Heeft een ABCAT invloed op de schoorsteentrek?

Dit is een belangrijke vraag.

De rookgassen moeten door de katalysatormodule stromen. Iedere component in een rookgastraject kan invloed hebben op de stromingsweerstand.

ABCAT geeft zelf aan dat de invloed op de schoorsteentrek minimaal is.

Toch moet de complete installatie goed worden beoordeeld.

Een houtkachel met een te kort, slecht trekkend of verkeerd gedimensioneerd rookkanaal wordt niet automatisch goed door het plaatsen van een ABCAT.

Controleer daarom altijd:

Hoe wordt een ABCAT onderhouden?

Dit is een belangrijk voordeel van het systeem: de katalysatormodule kan uit de kachelpijp worden genomen.

Tijdens gebruik kan minerale as in de module achterblijven.

ABCAT adviseert daarom het filter regelmatig schoon te maken.

Wanneer de houtkachel én ABCAT volledig zijn afgekoeld, kan de module worden verwijderd en met lauw of warm water worden schoongespoeld.

Daarna kan de module weer worden teruggeplaatst.

Hoe vaak dit nodig is, hangt af van:

De fabrikant adviseert als praktisch uitgangspunt om het filter te controleren/reinigen wanneer ook de aslade van de houtkachel wordt geleegd. Op basis van de hoeveelheid achtergebleven as kan vervolgens worden bepaald hoe vaak reiniging in uw situatie nodig is.

De voordelen van een ABCAT houtrookfilter

Vermindering van emissies

De belangrijkste reden om een ABCAT te plaatsen is het reduceren van bepaalde ongewenste bestanddelen in houtrook.

Minder geur

De katalysator is specifiek ontwikkeld om ook verbindingen aan te pakken die bijdragen aan de typische houtrookgeur.

Dat kan vooral interessant zijn in een woonomgeving waar buren relatief dicht bij de schoorsteen wonen.

Vermindering van stof

De module heeft naast zijn katalytische werking ook een mechanisch filterende werking waarmee een deel van het vliegas wordt afgevangen.

Geen elektriciteit nodig voor de katalytische werking

De werking is gebaseerd op de temperatuur en samenstelling van de rookgassen en de katalysator.

Direct bij de kachel te plaatsen

Er hoeft geen groot filtersysteem boven op de schoorsteen te worden geplaatst. De ABCAT wordt onderdeel van de rookgasaansluiting bij de houtkachel.

Verschillende diameters

Er zijn uitvoeringen voor verschillende veel voorkomende rookgasdiameters en vermogens.

RVS constructie

De ABCAT is vervaardigd uit RVS en is verkrijgbaar in een RVS uitvoering en bepaalde zwarte uitvoeringen, zodat deze beter bij een zwarte houtkachel en kachelpijp kan passen.

De nadelen van een ABCAT houtrookfilter

Een eerlijk advies betekent ook kijken naar de beperkingen.

Extra aanschafkosten

Een ABCAT is een extra investering bovenop de houtkachel en het rookkanaal.

Daarom moet worden afgewogen of de extra emissiereductie voor uw situatie de investering waard is.

Regelmatig reinigen

De filtermodule vangt as en stof af.

Dat betekent dat de gebruiker het filter moet controleren en reinigen.

Wie een volledig onderhoudsvrije oplossing verwacht, moet hier rekening mee houden.

Temperatuur is belangrijk

Een katalysator heeft temperatuur nodig.

Tijdens het aansteken en bij een zeer lage verbrandingstemperatuur kan de werking daarom anders zijn dan wanneer de houtkachel goed op temperatuur is.

Een houtkachel langdurig smoren is dus ook met een ABCAT geen goede manier van stoken.

Niet geschikt als oplossing voor een slecht rookkanaal

Heeft uw houtkachel onvoldoende trek?

Rookt de kachel naar binnen?

Is het rookkanaal te kort of verkeerd gedimensioneerd?

Dan moet eerst dát probleem worden opgelost.

Een ABCAT is bedoeld voor rookgasreiniging, niet voor het herstellen van een verkeerd aangelegd rookkanaal.

Goed stoken blijft noodzakelijk

Een filter kan nooit voorkomen dat verkeerd stoken extra vervuiling veroorzaakt.

Gebruik daarom droog en onbehandeld hout en zorg voor voldoende verbrandingslucht.

ABCAT of elektrostatisch fijnstoffilter?

Er bestaan verschillende technieken om houtrookemissies te verminderen.

Een elektrostatisch fijnstoffilter en een katalytisch systeem zoals ABCAT werken niet op dezelfde manier.

Een elektrostatisch systeem richt zich vooral op het elektrisch laden en afvangen/neerslaan van deeltjes.

ABCAT combineert daarentegen een palladium-platina katalysator voor gasvormige/onvolledig verbrande verbindingen met mechanische filtering van een deel van het stof.

Daarom moet bij het vergelijken van houtrookfilters niet alleen naar één fijnstofpercentage worden gekeken.

Kijk ook naar:

Een ABCAT vervangt goed stoken niet

Dit blijft misschien wel het belangrijkste advies.

De beste manier om houtrook te beperken begint bij de houtkachel zelf.

Gebruik:

een moderne en goed functionerende houtkachel;

schoon, onbehandeld hout met maximaal ongeveer 20% vocht;

voldoende verbrandingslucht;

een goed gedimensioneerd en schoon rookkanaal;

een goede schoorsteentrek.

Laat een houtkachel niet langdurig smoren.

Een ABCAT moet daarom worden gezien als aanvullende emissiereductie bovenop een goede installatie en verantwoord stookgedrag.

Wanneer is een ABCAT interessant?

Een ABCAT kan vooral interessant zijn wanneer:

Heeft u daarentegen een oude, slecht brandende houtkachel of problemen met de schoorsteentrek? Los die problemen dan eerst op voordat u in aanvullende rookgasreiniging investeert.

Ons advies

Een ABCAT houtrookfilter kan een interessante aanvulling zijn op een moderne houtkachel, correct rookkanaal en verantwoord stookgedrag.

De onafhankelijke RRF-testgegevens laten zien dat de techniek daadwerkelijk emissies kan reduceren. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk om realistische verwachtingen te houden: de werkelijke prestaties zijn afhankelijk van de houtkachel, rookgastemperatuur, brandstof, installatie en manier van stoken.

Daarom adviseren we bij Openhaardpijpen.nl niet alleen te kijken naar de diameter van de ABCAT, maar naar de complete combinatie van houtkachel, vermogen, rookgasafvoer en schoorsteen.

Hulp nodig bij het kiezen van de juiste ABCAT?

Stuur ons bij voorkeur:

  1. merk en type houtkachel;
  2. nominaal vermogen in kW;
  3. diameter van de rookgasuitgang;
  4. diameter van de kachelpijp;
  5. totale hoogte van het rookkanaal;
  6. boven- of achteraansluiting;
  7. enkele foto's van de installatie.

Met meer dan 25 jaar ervaring met houtkachels en rookkanalen helpt Openhaardpijpen.nl u graag bepalen welke uitvoering bij uw installatie past.