_{Verwarm niet alleen de woonkamer, maar ook de rest van de woning}

Een CV-houtkachel of CV-pelletkachel – ook wel waterzijdige of hydro-kachel genoemd – combineert het vuur in de woonkamer met centrale verwarming.

In de kachel bevindt zich een waterwarmtewisselaar. Een deel van de geproduceerde warmte wordt rechtstreeks aan de kamer afgegeven en een ander deel wordt overgedragen aan CV-water. Dit warme water kan vervolgens worden gebruikt voor bijvoorbeeld:

• radiatoren;
• vloerverwarming;
• een buffervat;
• indirect warm tapwater;
• combinatie met een bestaande CV-ketel;
• combinatie met een warmtepomp of andere warmtebron.

Daarmee kan een CV-kachel interessant zijn voor mensen die graag hout of pellets stoken, maar de geproduceerde warmte door de woning willen verdelen in plaats van alleen de woonkamer te verwarmen.

Hoe werkt een CV-kachel?

Bij een gewone hout- of pelletkachel komt vrijwel alle nuttige warmte in de ruimte waarin de kachel staat.

Een CV-kachel verdeelt het vermogen.

Een kachel van bijvoorbeeld 15 kW kan afhankelijk van het model een deel van zijn vermogen aan de woonkamer en een groter deel aan het CV-water afgeven.

Bij de keuze is daarom niet alleen het totale vermogen, maar vooral de verhouding tussen:

ruimtevermogen + waterzijdig vermogen

belangrijk.

Dat voorkomt dat de woonkamer veel te warm wordt terwijl u eigenlijk de rest van de woning wilt verwarmen.

CV-houtkachel of CV-pelletkachel?

Beide verwarmen CV-water, maar de manier waarop ze functioneren verschilt behoorlijk.

CV-houtkachel

Een waterzijdige houtkachel is interessant voor iemand die graag met echt brandhout stookt en een aanzienlijk gedeelte van die warmte wil gebruiken voor de woning.

Het belangrijkste aandachtspunt is dat een houtvuur niet met één druk op de knop kan worden uitgezet.

Wanneer het hout eenmaal brandt, blijft de kachel warmte produceren. Die warmte moet ergens naartoe.

Daarom is bij een CV-houtkachel een goed ontworpen installatie en warmtebuffer bijzonder belangrijk.

CV-pelletkachel

Een hydro-pelletkachel is veel beter regelbaar. De elektronica kan de pellettoevoer aanpassen en het vermogen terugregelen.

Hierdoor lijkt de werking meer op die van een traditionele CV-installatie.

U kunt bij veel modellen bijvoorbeeld:

• een gewenste temperatuur instellen;
• programma's instellen;
• automatisch starten en stoppen;
• het vermogen moduleren;
• bediening via thermostaat of app gebruiken.

Een CV-pelletkachel is daardoor vaak interessanter voor iemand die centrale verwarming met biomassa wil, maar minder handmatig wil stoken.

Waarom een buffervat?

Een buffervat is eigenlijk een grote, goed geïsoleerde voorraad warm CV-water.

De kachel kan zijn warmte aan het buffervat afgeven wanneer de woning die warmte op dat moment niet volledig nodig heeft.

Later kan de opgeslagen warmte alsnog naar radiatoren of vloerverwarming worden gestuurd.

Vooral bij een CV-houtkachel heeft dit grote voordelen. Een houtvuur kan dan goed blijven branden terwijl overtollige warmte wordt opgeslagen.

Schematisch:

CV-kachel → laadgroep → buffervat → verwarmingssysteem → radiatoren/vloerverwarming

Het buffervat zorgt daarmee voor een scheiding tussen wanneer u warmte produceert en wanneer de woning warmte nodig heeft.

Hoe groot moet een buffervat zijn?

Dat kan niet alleen op basis van het totale kachelvermogen worden bepaald.

Belangrijk zijn onder andere:

• waterzijdig vermogen van de kachel;
• hoeveelheid brandstof per stookcyclus;
• warmteverlies van de woning;
• radiatoren of vloerverwarming;
• gewenste stookduur;
• andere warmtebronnen;
• gewenste opslagcapaciteit.

Er worden in de praktijk vuistregels gebruikt van tientallen liters buffer per kW waterzijdig vermogen, maar bronnen en fabrikanten hanteren verschillende waarden. De inhoud moet daarom voor de specifieke installatie worden berekend en niet blind op een algemene vuistregel worden gekozen.

Wat is er nodig voor een CV-houtkachel?

Een veilige installatie bestaat uit aanzienlijk meer dan de kachel, twee leidingen en een pomp.

Afhankelijk van het toestel en installatieschema kunnen onder andere nodig zijn:

CV-houtkachel → circulatie-/laadpomp → retourtemperatuurbeveiliging → buffervat → expansievoorziening → veiligheidsventielen → ontluchting → regeling → CV-installatie

Daarnaast kan een CV-houtkachel een thermische noodkoeling hebben. Wanneer de kachel zijn warmte niet kwijt kan en de temperatuur te hoog oploopt, kan koud leidingwater door een koelspiraal worden geleid om de installatie af te koelen. Dergelijke beveiligingen zijn bij waterzijdige houtkachels essentieel.

Retourtemperatuurbeveiliging

Ook dit is een belangrijk onderdeel.

Wanneer te koud CV-water rechtstreeks terug de hete kachel in stroomt, kan dat ongunstige bedrijfsomstandigheden en condensatie in de warmtewisselaar veroorzaken.

Daarom wordt vaak een laadunit of thermostatisch mengventiel gebruikt om de retourtemperatuur voldoende hoog te houden.

Welke temperatuur en laadgroep nodig zijn, wordt bepaald door de fabrikant van de kachel en het gekozen hydraulische ontwerp.

Wat is er nodig voor een CV-pelletkachel?

Een CV-pelletkachel heeft eveneens een waterzijdige installatie nodig met onder andere pomp, expansievoorziening, veiligheidsvoorzieningen en regeling.

Het verschil is dat de pelletkachel zijn warmteproductie veel beter kan aanpassen.

Sommige hydro-pelletkachels hebben al diverse hydraulische onderdelen ingebouwd. Controleer daarom per model wat zich al in de kachel bevindt en wat extern moet worden toegevoegd.

Ook een CV-pelletkachel kan met een buffervat worden gecombineerd. Dat kan onder andere helpen om warmte op te slaan en onnodig vaak starten en stoppen van de kachel te beperken.

Combineren met bestaande CV-ketel

Een interessante mogelijkheid is een hybride installatie.

U hoeft de bestaande gas-CV-ketel niet noodzakelijk te verwijderen.

Bijvoorbeeld:

CV-houtkachel + buffervat + bestaande CV-ketel

Wanneer u hout stookt, levert de houtkachel de warmte. Is de buffer leeg of wordt er niet gestookt, dan kan de CV-ketel het overnemen.

Dat biedt veel comfort omdat u niet verplicht bent iedere dag de houtkachel aan te steken.

Een correcte hydraulische scheiding en regeling zijn daarbij belangrijk om te voorkomen dat verschillende warmtebronnen elkaar ongewenst beïnvloeden.

Combineren met een warmtepomp

Ook een combinatie met een warmtepomp is mogelijk.

Bijvoorbeeld:

warmtepomp + buffervat + CV-houtkachel

De warmtepomp verzorgt dan normaal de verwarming en de houtkachel kan warmte aan de buffer toevoegen wanneer u stookt.

Dit vraagt wel extra aandacht. Een warmtepomp werkt meestal met veel lagere watertemperaturen dan een houtgestookte CV-kachel.

De installatie moet daarom hydraulisch en regeltechnisch correct worden ontworpen.

Dit kan juist interessant zijn voor iemand die al een warmtepomp heeft, maar daarnaast de mogelijkheid wil behouden om met hout te verwarmen.

En vloerverwarming?

Een CV-hout- of pelletkachel kan ook worden gecombineerd met vloerverwarming, maar de watertemperaturen verschillen sterk.

Een CV-kachel kan water van bijvoorbeeld 70-80 °C produceren, terwijl vloerverwarming veel lagere aanvoertemperaturen gebruikt.

Het warme water mag dus niet rechtstreeks ongecontroleerd door de vloerverwarming worden gestuurd.

Een buffervat en geschikte meng-/regelgroep maken het mogelijk om de hoge temperatuur van de warmtebron te combineren met de lagere temperatuur van de vloerverwarming.

Juist bij vloerverwarming wordt daarom vaak voor een buffer gekozen.

Kan ook warm tapwater worden gemaakt?

Ja, dat is een interessante extra mogelijkheid.

Met een daarvoor geschikte boiler, hygiënebuffer of buffervat met warmtewisselaar kan de warmte van de kachel ook worden gebruikt voor de warmtapwatervoorziening.

U kunt dan tijdens het stoken indirect energie leveren voor:

douche – bad – keuken

Een buffervat is echter niet automatisch een tapwaterboiler. CV-water en drinkwater zijn verschillende circuits en moeten op de daarvoor ontworpen wijze van elkaar gescheiden blijven.

Andere interessante mogelijkheden

Een goed ontworpen buffersysteem maakt het mogelijk verschillende warmtebronnen en afgiftesystemen samen te brengen.

Bijvoorbeeld:

CV-houtkachel + buffervat + CV-ketel

of:

CV-pelletkachel + buffervat + vloerverwarming

of uitgebreider:

CV-houtkachel + warmtepomp + buffervat + vloerverwarming + radiatoren + tapwater

Hierdoor wordt de CV-kachel niet noodzakelijk de enige warmtebron, maar één van de warmtebronnen van de woning.

Voordelen van een CV-hout- of pelletkachel

Een waterzijdige kachel heeft een aantal interessante voordelen:

• warmte wordt door meerdere ruimtes verdeeld;
• minder kans dat alleen de woonkamer zeer warm wordt;
• bestaande radiatoren kunnen worden benut;
• combinatie met vloerverwarming mogelijk;
• warmte kan in een buffervat worden opgeslagen;
• combinatie met andere warmtebronnen mogelijk;
• mogelijkheid om indirect tapwater te verwarmen;
• hout of pellets kunnen een groter aandeel van de woningverwarming verzorgen.

Vooral bij een woning met meerdere vertrekken kan dat aantrekkelijker zijn dan een gewone kachel die vrijwel alle warmte in één kamer afgeeft.

Nadelen

Daar staat tegenover dat een CV-kachel aanzienlijk complexer is.

Houd rekening met:

• hogere aanschaf- en installatiekosten;
• ruimte nodig voor hydraulische componenten en vaak een buffervat;
• leidingwerk vanaf de kachel;
• meer regeling en beveiligingen;
• periodiek onderhoud;
• goede dimensionering noodzakelijk;
• bij hout blijft handmatig stoken noodzakelijk;
• pelletkachels zijn afhankelijk van elektriciteit;
• ook een CV-houtkachelinstallatie gebruikt doorgaans elektriciteit voor pompen en regeling;
• installatie moet goed samenwerken met de bestaande verwarming.

Een CV-kachel is daarom niet automatisch beter dan een gewone hout- of pelletkachel.

Voor wie is een CV-kachel interessant?

Een CV-houtkachel is vooral interessant wanneer u:

• graag en regelmatig hout stookt;
• meerdere ruimtes wilt verwarmen;
• voldoende ruimte heeft voor een buffervat;
• de kachel een serieus aandeel van de woningverwarming wilt laten leveren;
• eventueel eigen of voordelig brandhout heeft;
• het handmatig stoken geen bezwaar vindt.

Een CV-pelletkachel is eerder interessant wanneer u:

• meerdere ruimtes wilt verwarmen;
• automatische temperatuurregeling belangrijk vindt;
• niet voortdurend hout wilt bijvullen;
• programmeerbaar wilt verwarmen;
• een pelletkachel als serieuze warmtebron wilt gebruiken.

Voor wie is het minder geschikt?

Wilt u vooral af en toe 's avonds een gezellig vuurtje, dan is een CV-kachel meestal onnodig ingewikkeld.

Een gewone hout- of pelletkachel is dan eenvoudiger en goedkoper.

Ook wanneer er nauwelijks ruimte is voor leidingen, technische componenten of een eventueel buffervat, kan een CV-uitvoering minder aantrekkelijk zijn.

Het systeem komt vooral tot zijn recht wanneer de geproduceerde warmte daadwerkelijk door de woning kan worden gebruikt.

Een alternatief: gewone kachel + bestaande verwarming

Er is nog een belangrijk alternatief.

U hoeft een kachel niet per se op de CV aan te sluiten.

Een gewone hout- of pelletkachel kan de woonkamer verwarmen terwijl een bestaande CV-ketel of warmtepomp de overige ruimtes verzorgt.

Dat is technisch veel eenvoudiger en kan bij een goed geïsoleerde woning zelfs een logischere keuze zijn.

Een CV-kachel wordt vooral interessant wanneer u bewust een groter gedeelte van de energie uit hout of pellets naar de centrale verwarming wilt brengen.

Veiligheid is bij een CV-kachel extra belangrijk

Een houtgestookte CV-kachel verdient bijzondere aandacht omdat een brandend houtvuur niet onmiddellijk kan worden uitgeschakeld.

Bij een storing, stroomuitval of uitval van een circulatiepomp moet voorkomen worden dat het water in de kachel ongecontroleerd oververhit raakt.

Daarom zijn onder andere de juiste expansievoorziening, overdrukbeveiliging, temperatuurbeveiliging, circulatie, retourtemperatuurregeling en – indien voorgeschreven – noodkoeling essentieel.

Een waterzijdige hout- of pelletkachel moet daarom worden aangesloten volgens de voorschriften van de kachelfabrikant, de gebruikte componenten en het ontworpen hydraulische schema.

Advies van Openhaardpijpen.nl

Een CV-hout- of pelletkachel kan een interessante manier zijn om de warmte van de kachel door de gehele woning te benutten. De installatie vraagt echter meer voorbereiding dan bij een gewone kachel.

Let bij de keuze vooral op:

totaal vermogen → vermogen naar de ruimte → waterzijdig vermogen → buffervat → bestaande verwarming → warmteafgifte → rookgasafvoer → regeling en beveiliging

Met meer dan 25 jaar ervaring met kachels en rookkanalen helpt Openhaardpijpen.nl u graag bij het kiezen van een passende kachel en rookgasoplossing.