Hoe werkt een Jacobus houtkachel?

De geschiedenis begint in 1981, toen Janco de Jong de eerste Janus-houtkachel ontwikkelde. Deze Nederlandse houtkachel werd bekend door zijn degelijke constructie en betrouwbare verbranding.

Door nieuwe technische inzichten en strengere eisen aan rendement en uitstoot ontstond rond 2009 de opvolger: de JAcobus. De ervaring die met de Janus was opgedaan, werd gecombineerd met nieuwe materialen en een verder ontwikkeld verbrandingssysteem.

JAcobus houtkachels worden ontwikkeld door Janco de Jong in Gorredijk. Het merk is in de loop der jaren uitgebreid met verschillende vermogens en uitvoeringen, waaronder kookkachels, doorkijkmodellen en strakker vormgegeven varianten.

De klassieke JAcobus is een vrijstaande convectiekachel die warmte afgeeft door een combinatie van convectie- en stralingswarmte.

Koele lucht wordt aan de onderzijde van de kachel aangezogen. Deze lucht wordt tussen de brandkamer en de buitenmantel verwarmd en stroomt daarna via de bovenzijde terug de ruimte in. Tegelijkertijd geven de ruit en bovenzijde directe stralingswarmte af.

De dubbelwandige constructie helpt de warmte gelijkmatig door de kamer te verspreiden en beperkt de directe straling naar de zij- en achterkant.

Voor een goede houtverbranding is een gecontroleerde toevoer van zuurstof nodig. De JAcobus gebruikt drie luchtstromen:

• Primaire lucht ondersteunt het aanmaken en de eerste verbranding van het hout.
• Secundaire lucht wordt langs de ruit geleid en helpt voorkomen dat roet zich snel op het glas afzet.
• Tertiaire lucht brengt extra zuurstof bij de brandbare houtgassen, zodat deze verder kunnen verbranden.

Met één luchtschuif bedient u de luchtregeling van de kachel. Hierdoor blijft de bediening overzichtelijk, maar correct stoken blijft belangrijk voor een goed resultaat.

De brandkamer van de klassieke JAcobus wordt vervaardigd uit Cortenstaal met verschillende materiaaldiktes. De buitenmantel bestaat uit plaatstaal. Draaiende en slijtende onderdelen worden gemaakt van slijtvast staal.

Aan de binnenzijde is de brandkamer voorzien van hittebestendig isolatiemateriaal. Dit helpt om een hoge verbrandingstemperatuur te bereiken. Een vlamplaat en meerdere rookgasomleidingen zorgen ervoor dat de rookgassen niet rechtstreeks naar het rookkanaal verdwijnen.

Hierdoor blijft meer warmte in de kachel beschikbaar voor afgifte aan de kamer.

Dit maatoverzicht betreft de klassieke modellen in de fabrikantsbrochure van augustus 2023 (PDF). Kook, Doorkijk en Kwadraat hebben eigen maatvoering. Gebruik voor bestelling en installatie de actuele documentatie van de gekozen uitvoering.

De te verwarmen inhoud is slechts een indicatie. Isolatie, plafondhoogte, ventilatie, glasoppervlak en de gewenste kamertemperatuur hebben veel invloed op het werkelijk benodigde vermogen. Controleer vóór bestelling altijd de actuele productgegevens en prestatieverklaring.

Stem het vermogen af op het warmteverlies van de ruimte. Isolatie, glasoppervlak, ventilatie en de gewenste temperatuur tellen mee. Kies niet uitsluitend op kubieke meters: een te groot toestel kan de kamer te warm maken en nodigt uit tot smoren van het vuur. Laat de warmtebehoefte beoordelen voordat u kiest.

Klassieke JAcobus

De bekende vrijstaande uitvoering met een robuuste, afgeronde stalen mantel. Dit model is verkrijgbaar in verschillende vermogens en kan doorgaans boven of achter op het rookkanaal worden aangesloten.

JAcobus Kook

De kookuitvoering benut een deel van de opgewekte warmte voor koken. Het RVS kookplateau bevat uitneembare kookringen. Bij gebruik van de bovenaansluiting kan de beschikbare indeling van de kookringen veranderen.

Deze uitvoering is vooral interessant voor een woonkeuken, recreatiewoning of een situatie waarin koken op hout een bewuste wens is.

JAcobus Doorkijk

De Doorkijk heeft aan twee zijden een ruit. Hierdoor kan de kachel centraal tussen twee ruimten of als ruimteverdeler worden geplaatst.

Houd rekening met meer stralingswarmte aan beide zijden. De klassieke Doorkijk-uitvoering heeft volgens de technische informatie alleen een bovenaansluiting voor het rookkanaal.

JAcobus Kwadraat

De Kwadraat-serie heeft een strakker en hoekiger ontwerp dan het klassieke model. Binnen deze serie bestaan verschillende plaatsingsmogelijkheden, waaronder vrijstaande, hangende, ingebouwde en doorkijkuitvoeringen.

De precieze maatvoering, warmteafgifte en installatiemethode verschillen per uitvoering.

JAcobus Beton

Bij bepaalde uitvoeringen kan de kachel worden gecombineerd met een betonnen ommanteling. Deze geeft de kachel een andere uitstraling en voegt meer stralingswarmte en massa toe.

Een betonuitvoering kan niet op dezelfde manier worden ingekort of verlengd als bepaalde stalen modellen. Controleer daarom vooraf zorgvuldig de gewenste hoogte en opstelplaats.

Pelletmodule en pelletkachel

Voor bepaalde JAcobus houtkachels bestaat een handmatige pelletmodule. Deze inzet verschilt van een afzonderlijke pelletkachel met eigen techniek en bediening. Controleer bij de pelletmodules en accessoires welke uitvoering bij uw toestel hoort.

De klassieke stalen JAcobus wordt standaard geleverd in donker antraciet met een hittebestendige lak. Bij de kachel wordt volgens de fabrikant lak meegeleverd voor het bijwerken van kleine beschadigingen die tijdens vervoer of plaatsing kunnen ontstaan.

Bij betonnen uitvoeringen kunnen andere kleuren en structuren beschikbaar zijn. Vraag naar de actuele mogelijkheden voor het gekozen model.

De werkelijke kleur kan afwijken van een afbeelding op een beeldscherm. Beton is bovendien een materiaal waarbij kleine verschillen in tint, structuur en tekening kunnen voorkomen. Controleer vóór bestelling altijd een actuele kleurstaal en of de gewenste kleur voor het betreffende model leverbaar is.

• Nederlands ontwerp met een herkenbare uitstraling.
• Robuuste constructie van staal en Cortenstaal.
• Primaire, secundaire en tertiaire luchttoevoer.
• Eenvoudige regeling met één luchtschuif.
• Keuze uit meerdere vermogens.
• Combinatie van convectie- en stralingswarmte.
• Boven- en achteraansluiting bij veel uitvoeringen.
• Mogelijkheid voor externe luchttoevoer.
• Verschillende speciale uitvoeringen.
• Onderdelen en technische documentatie zijn beschikbaar.
• Levenslange garantie op het staalwerk volgens de garantievoorwaarden van de fabrikant.

Een eerlijke vergelijking vraagt ook om aandacht voor de beperkingen:

• Het robuuste en industriële ontwerp past niet bij ieder interieur.
• Een JAcobus is relatief zwaar en vraagt om een stabiele, voldoende draagkrachtige vloer.
• Het juiste vermogen is belangrijk; een te groot model maakt de ruimte snel te warm.
• Door het rendement kan de rookgastemperatuur relatief laag zijn. Een goed geïsoleerd rookkanaal en voldoende schoorsteentrek zijn daarom belangrijk.
• De kachel is niet uitstootvrij. Ook een moderne houtkachel produceert bij het stoken rookgassen en fijnstof.
• De uitstoot is sterk afhankelijk van het gebruikte hout, het rookkanaal en het gedrag van de gebruiker.
• Voor een externe luchttoevoer kan een aanvullende adapterset nodig zijn.
• Niet iedere uitvoering heeft dezelfde aansluiting, afmetingen of mogelijkheden.
• Hittebestendige lak kan tijdens de eerste stookbeurten geur afgeven terwijl deze uithardt.
• Een houtkachel vraagt jaarlijks onderhoud en het rookkanaal moet regelmatig worden geveegd.

Een goede houtkachel kan alleen goed functioneren met een passend rookkanaal. Door het relatief hoge rendement van een JAcobus kan de rookgastemperatuur lager zijn dan bij oudere kachels. Wanneer de rookgassen in een koud of slecht geïsoleerd kanaal te sterk afkoelen, kunnen trekproblemen, condensatie en vervuiling ontstaan.

Afhankelijk van de bestaande situatie kan worden gekozen voor:

• een geïsoleerd dubbelwandig RVS-rookkanaal;
• een passende RVS-schoorsteenvoering in een bestaande schoorsteen;
• een enkelwandige kachelpijp in de opstellingsruimte;
• een overgang naar een geïsoleerd kanaal bij wand- of dakdoorvoer.

De diameter van het kanaal moet overeenkomen met de aansluiting en installatievoorschriften van het gekozen model. Verklein de rookgasdiameter niet zonder technische beoordeling.

Een houtkachel verbruikt zuurstof voor de verbranding. In goed geïsoleerde woningen, woningen met mechanische ventilatie of een WTW-installatie kan een externe luchttoevoer noodzakelijk of wenselijk zijn.

Voor verschillende JAcobus-modellen is een externe luchttoevoer mogelijk via de vloer of wand. Hiervoor is een geschikte adapterset nodig. De mogelijkheden verschillen bij onder andere de Doorkijk-uitvoering.

Laat bij twijfel beoordelen of de ventilatievoorzieningen en drukverhoudingen in de woning geschikt zijn.

Gebruik schoon en droog onbehandeld hout met een vochtpercentage van maximaal ongeveer 20%. Nat hout verlaagt de verbrandingstemperatuur en veroorzaakt meer rook, roet, creosoot en aanslag op de ruit.

Gebruik geen:

• geverfd of geïmpregneerd hout;
• spaanplaat, MDF of ander verlijmd plaatmateriaal;
• huishoudelijk afval;
• kunststoffen;
• kolen wanneer het toestel daarvoor niet is goedgekeurd.

Volg de voorgeschreven houtsoort, houtlengte en maximale houtlading uit de handleiding. Ook met droog hout kan een te grote lading de kachel oververhitten.

Begin met droog aanmaakhout en voldoende luchttoevoer. Laat de kachel en het rookkanaal eerst goed op temperatuur komen. Verminder de luchttoevoer pas wanneer het vuur stabiel brandt.

Let tijdens het stoken op:

• levendige, rustige vlammen;
• zo min mogelijk donkere rook uit de schoorsteen;
• een ruit die grotendeels schoon blijft;
• voldoende trek in het rookkanaal;
• geen smeulend of verstikt vuur.

Een zwarte ruit is vaak een aanwijzing voor nat hout, te weinig lucht, onvoldoende schoorsteentrek of een te lage verbrandingstemperatuur.

Laat het rookkanaal regelmatig vegen en controleer de kachel minimaal jaarlijks. Besteed daarbij aandacht aan:

• de vlamplaat;
• de binnenbekleding;
• het keramische glas;
• deurkoord en glaspakking;
• scharnieren en sluiting;
• de luchtschuif;
• rookgasafdichtingen;
• beschadigingen in de hittebestendige lak.

Laat de kachel volledig afkoelen voordat u as verwijdert. As kan ook na lange tijd nog gloeiende delen bevatten. Gebruik daarom een metalen, afsluitbare ascontainer.

JAcobus vermeldt een levenslange garantie op het staalwerk. Dit betekent niet dat ieder onderdeel onbeperkt onder de garantie valt. Binnenbekleding, ruit, afdichtingen, lak en andere slijtende onderdelen kunnen afwijkende voorwaarden hebben.

De garantie is afhankelijk van onder andere:

• correcte registratie;
• installatie volgens de voorschriften;
• een geschikt rookkanaal;
• juist gebruik;
• voorgeschreven onderhoud;
• het gebruik van geschikte brandstoffen.

Lees daarom altijd de actuele garantievoorwaarden van de fabrikant.

Wilt u een model in het echt bekijken? Neem vooraf contact op om af te stemmen waar de gewenste uitvoering te zien is en of een afspraak nodig is.

Openhaardpijpen.nl heeft meer dan 25 jaar ervaring met houtkachels en rookkanalen. Wij leveren naast JAcobus houtkachels ook enkelwandige kachelpijpen, dubbelwandige RVS-rookkanalen, flexibele schoorsteenvoeringen, vloerplaten, hittebestendige wandpanelen en montagematerialen.

Wilt u weten welke JAcobus bij uw woning past? Neem contact met ons op met de afmetingen van de ruimte, informatie over de isolatie en foto’s of een tekening van de gewenste opstelplaats. Dan kunnen wij gerichter adviseren over het vermogen, de uitvoering en de rookgasafvoer.

Bekijk JAcobus houtkachels en prijzen, kachelpijpen en aansluitstukken en onderdelen voor onderhoud.

Raadpleeg ook de Nederlandse JAcobus-handleiding V16 (PDF). Controleer of deze editie bij uw toestel hoort; de meegeleverde actuele handleiding is leidend.