Hoe werkt een Jacobus houtkachel?
Jacobus houtkachels: geschiedenis, techniek en uitvoeringen
Jacobus is een Nederlands merk van robuuste houtkachels, ontwikkeld door Janco de Jong in Gorredijk. De kachels zijn herkenbaar aan hun functionele vormgeving, donkere stalen mantel en grote vuurzicht. Achter het eenvoudige uiterlijk bevindt zich een doordacht verbrandingssysteem met primaire, secundaire en tertiaire luchttoevoer.
Op deze pagina leest u meer over de geschiedenis, werking, modellen, kleuren, technische eigenschappen en aandachtspunten van Jacobus houtkachels.
De geschiedenis van Jacobus
De geschiedenis begint in 1981, toen Janco de Jong de eerste Janus-houtkachel ontwikkelde. Deze Nederlandse houtkachel werd bekend door zijn degelijke constructie en betrouwbare verbranding.
Door nieuwe technische inzichten en strengere eisen aan rendement en uitstoot ontstond rond 2009 de opvolger: de Jacobus. De ervaring die met de Janus was opgedaan, werd gecombineerd met nieuwe materialen en een verder ontwikkeld verbrandingssysteem.
Jacobus houtkachels worden ontwikkeld door Janco de Jong in Gorredijk. Het merk is in de loop der jaren uitgebreid met verschillende vermogens en uitvoeringen, waaronder kookkachels, doorkijkmodellen en strakker vormgegeven varianten.
Hoe werkt een Jacobus houtkachel?
De klassieke Jacobus is een vrijstaande convectiekachel die warmte afgeeft door een combinatie van convectie- en stralingswarmte.
Koele lucht wordt aan de onderzijde van de kachel aangezogen. Deze lucht wordt tussen de brandkamer en de buitenmantel verwarmd en stroomt daarna via de bovenzijde terug de ruimte in. Tegelijkertijd geven de ruit en bovenzijde directe stralingswarmte af.
De dubbelwandige constructie helpt de warmte gelijkmatig door de kamer te verspreiden en beperkt de directe straling naar de zij- en achterkant.
Primaire, secundaire en tertiaire lucht
Voor een goede houtverbranding is een gecontroleerde toevoer van zuurstof nodig. De Jacobus gebruikt drie luchtstromen:
- Primaire lucht ondersteunt het aanmaken en de eerste verbranding van het hout.
- Secundaire lucht wordt langs de ruit geleid en helpt voorkomen dat roet zich snel op het glas afzet.
- Tertiaire lucht brengt extra zuurstof bij de brandbare houtgassen, zodat deze verder kunnen verbranden.
De drie luchtstromen worden met één luchtschuif geregeld. Hierdoor blijft de bediening overzichtelijk, maar correct stoken blijft belangrijk voor een goed resultaat.
Constructie en materialen
De brandkamer van de klassieke Jacobus wordt vervaardigd uit Cortenstaal met verschillende materiaaldiktes. De buitenmantel bestaat uit plaatstaal. Draaiende en slijtende onderdelen worden gemaakt van slijtvast staal.
Aan de binnenzijde is de brandkamer voorzien van hittebestendig isolatiemateriaal. Dit helpt om een hoge verbrandingstemperatuur te bereiken. Een vlamplaat en meerdere rookgasomleidingen zorgen ervoor dat de rookgassen niet rechtstreeks naar het rookkanaal verdwijnen.
Hierdoor blijft meer warmte in de kachel beschikbaar voor afgifte aan de kamer.
Technische gegevens van de klassieke modellen
Onderstaande gegevens geven een algemeen overzicht van de standaard Jacobus-modellen. Uitvoeringen zoals Kook, Doorkijk, Kwadraat en Beton kunnen andere afmetingen, gewichten en aansluitingen hebben.
| Eigenschap | Jacobus 6 | Jacobus 9 | Jacobus 12 |
|---|---|---|---|
| Nominaal vermogen | 6 kW | 9 kW | 12 kW |
| Inzetbaar vermogen | circa 3,5–7 kW | circa 5–10 kW | circa 8–14 kW |
| Indicatieve ruimte | 60–120 m³ | 120–160 m³ | 160–250 m³ |
| Afmetingen H × B × D | 780 × 520 × 390 mm | 780 × 620 × 390 mm | 780 × 720 × 390 mm |
| Rookgasdiameter | 130 mm | 150 mm | 150 mm |
| Gewicht | circa 105 kg | circa 120 kg | circa 135 kg |
| Rendement bij nominaal vermogen | circa 80% | circa 77% | circa 75% |
| Maximale houtlengte | circa 30 cm | circa 40 cm | circa 50 cm |
| Boven- of achteraansluiting | Beide mogelijk | Beide mogelijk | Beide mogelijk |
| Externe luchttoevoer | Optioneel | Optioneel | Optioneel |
De te verwarmen inhoud is slechts een indicatie. Isolatie, plafondhoogte, ventilatie, glasoppervlak en de gewenste kamertemperatuur hebben veel invloed op het werkelijk benodigde vermogen. Controleer vóór bestelling altijd de actuele productgegevens en prestatieverklaring.
Welke maat Jacobus is geschikt?
Een houtkachel moet niet alleen groot genoeg zijn, maar vooral niet te groot. Een te zware kachel maakt de kamer snel te warm. De gebruiker gaat het vuur dan smoren, waardoor de verbrandingstemperatuur daalt en meer roet, fijnstof en aanslag kunnen ontstaan.
Als globale indicatie gebruikt de fabrikant:
- Jacobus 6 voor kleinere en goed geïsoleerde woonruimten;
- Jacobus 9 voor een gemiddelde woonkamer;
- Jacobus 12 voor grote leefruimten, werkplaatsen of andere ruimten met een hoge warmtebehoefte.
Laat het vermogen altijd berekenen op basis van de werkelijke woning en niet uitsluitend op basis van het aantal kubieke meters.
Uitvoeringen van Jacobus
Klassieke Jacobus
De bekende vrijstaande uitvoering met een robuuste, afgeronde stalen mantel. Dit model is verkrijgbaar in verschillende vermogens en kan doorgaans boven of achter op het rookkanaal worden aangesloten.
Jacobus Kook
De kookuitvoering benut een deel van de opgewekte warmte voor koken. Het RVS kookplateau bevat uitneembare kookringen. Bij gebruik van de bovenaansluiting kan de beschikbare indeling van de kookringen veranderen.
Deze uitvoering is vooral interessant voor een woonkeuken, recreatiewoning of een situatie waarin koken op hout een bewuste wens is.
Jacobus Doorkijk
De Doorkijk heeft aan twee zijden een ruit. Hierdoor kan de kachel centraal tussen twee ruimten of als ruimteverdeler worden geplaatst.
Houd rekening met meer stralingswarmte aan beide zijden. De klassieke Doorkijk-uitvoering heeft volgens de technische informatie alleen een bovenaansluiting voor het rookkanaal.
Jacobus Kwadraat
De Kwadraat-serie heeft een strakker en hoekiger ontwerp dan het klassieke model. Binnen deze serie bestaan verschillende plaatsingsmogelijkheden, waaronder vrijstaande, hangende, ingebouwde en doorkijkuitvoeringen.
De precieze maatvoering, warmteafgifte en installatiemethode verschillen per uitvoering.
Jacobus Beton
Bij bepaalde uitvoeringen kan de kachel worden gecombineerd met een betonnen ommanteling. Deze geeft de kachel een andere uitstraling en voegt meer stralingswarmte en massa toe.
Een betonuitvoering kan niet op dezelfde manier worden ingekort of verlengd als bepaalde stalen modellen. Controleer daarom vooraf zorgvuldig de gewenste hoogte en opstelplaats.
Jacobus Pellet
De Jacobus Pellet behoort tot dezelfde merkfamilie, maar is technisch geen gewone houtkachel. Deze kachel gebruikt houtpellets en heeft eigen technische gegevens, bediening en onderhoudsvoorschriften. Plaats informatie over deze uitvoering bij voorkeur ook op een afzonderlijke pelletkachelpagina.
Kleuren en afwerkingen
De klassieke stalen Jacobus wordt standaard geleverd in donker antraciet met een hittebestendige lak. Bij de kachel wordt volgens de fabrikant lak meegeleverd voor het bijwerken van kleine beschadigingen die tijdens vervoer of plaatsing kunnen ontstaan.
Voor betonnen uitvoeringen worden, afhankelijk van het actuele assortiment, verschillende kleuren aangeboden, waaronder:
- grijs;
- muisgrijs;
- antraciet;
- zwart-antraciet;
- beige;
- staalblauw;
- zwart;
- ebonie;
- jaybé;
- sahara;
- donkergroen;
- terracotta;
- taupe;
- verschillende robuuste betonkleuren;
- terrazzo-afwerkingen.
De werkelijke kleur kan afwijken van een afbeelding op een beeldscherm. Beton is bovendien een materiaal waarbij kleine verschillen in tint, structuur en tekening kunnen voorkomen. Controleer vóór bestelling altijd een actuele kleurstaal en of de gewenste kleur voor het betreffende model leverbaar is.
Voordelen van een Jacobus houtkachel
- Nederlands ontwerp met een herkenbare uitstraling.
- Robuuste constructie van staal en Cortenstaal.
- Primaire, secundaire en tertiaire luchttoevoer.
- Eenvoudige regeling met één luchtschuif.
- Keuze uit meerdere vermogens.
- Combinatie van convectie- en stralingswarmte.
- Boven- en achteraansluiting bij veel uitvoeringen.
- Mogelijkheid voor externe luchttoevoer.
- Verschillende speciale uitvoeringen.
- Onderdelen en technische documentatie zijn beschikbaar.
- Levenslange garantie op het staalwerk volgens de garantievoorwaarden van de fabrikant.
Aandachtspunten en mogelijke nadelen
Een eerlijke vergelijking vraagt ook om aandacht voor de beperkingen:
- Het robuuste en industriële ontwerp past niet bij ieder interieur.
- Een Jacobus is relatief zwaar en vraagt om een stabiele, voldoende draagkrachtige vloer.
- Het juiste vermogen is belangrijk; een te groot model maakt de ruimte snel te warm.
- Door het rendement kan de rookgastemperatuur relatief laag zijn. Een goed geïsoleerd rookkanaal en voldoende schoorsteentrek zijn daarom belangrijk.
- De kachel is niet uitstootvrij. Ook een moderne houtkachel produceert bij het stoken rookgassen en fijnstof.
- De uitstoot is sterk afhankelijk van het gebruikte hout, het rookkanaal en het gedrag van de gebruiker.
- Voor een externe luchttoevoer kan een aanvullende adapterset nodig zijn.
- Niet iedere uitvoering heeft dezelfde aansluiting, afmetingen of mogelijkheden.
- Hittebestendige lak kan tijdens de eerste stookbeurten geur afgeven terwijl deze uithardt.
- Een houtkachel vraagt jaarlijks onderhoud en het rookkanaal moet regelmatig worden geveegd.
Het juiste rookkanaal
Een goede houtkachel kan alleen goed functioneren met een passend rookkanaal. Door het relatief hoge rendement van een Jacobus kan de rookgastemperatuur lager zijn dan bij oudere kachels. Wanneer de rookgassen in een koud of slecht geïsoleerd kanaal te sterk afkoelen, kunnen trekproblemen, condensatie en vervuiling ontstaan.
Afhankelijk van de bestaande situatie kan worden gekozen voor:
- een geïsoleerd dubbelwandig RVS-rookkanaal;
- een passende RVS-schoorsteenvoering in een bestaande schoorsteen;
- een enkelwandige kachelpijp in de opstellingsruimte;
- een overgang naar een geïsoleerd kanaal bij wand- of dakdoorvoer.
De diameter van het kanaal moet overeenkomen met de aansluiting en installatievoorschriften van het gekozen model. Verklein de rookgasdiameter niet zonder technische beoordeling.
Externe luchttoevoer en ventilatie
Een houtkachel verbruikt zuurstof voor de verbranding. In goed geïsoleerde woningen, woningen met mechanische ventilatie of een WTW-installatie kan een externe luchttoevoer noodzakelijk of wenselijk zijn.
Voor verschillende Jacobus-modellen is een externe luchttoevoer mogelijk via de vloer of wand. Hiervoor is een geschikte adapterset nodig. De mogelijkheden verschillen bij onder andere de Doorkijk-uitvoering.
Laat bij twijfel beoordelen of de ventilatievoorzieningen en drukverhoudingen in de woning geschikt zijn.
Geschikte brandstof
Gebruik schoon en droog onbehandeld hout met een vochtpercentage van maximaal ongeveer 20%. Nat hout verlaagt de verbrandingstemperatuur en veroorzaakt meer rook, roet, creosoot en aanslag op de ruit.
Gebruik geen:
- geverfd of geïmpregneerd hout;
- spaanplaat, MDF of ander verlijmd plaatmateriaal;
- huishoudelijk afval;
- kunststoffen;
- kolen wanneer het toestel daarvoor niet is goedgekeurd.
Pallet- of dun vurenhout kan als aanmaakhout worden gebruikt, maar is volgens de fabrikant minder geschikt als enige brandstof voor langdurig stoken. Ook bij zeer zwaar hardhout en houtbriketten moet oververhitting worden voorkomen.
Goed stoken in de praktijk
Begin met droog aanmaakhout en voldoende luchttoevoer. Laat de kachel en het rookkanaal eerst goed op temperatuur komen. Verminder de luchttoevoer pas wanneer het vuur stabiel brandt.
Let tijdens het stoken op:
- levendige, rustige vlammen;
- zo min mogelijk donkere rook uit de schoorsteen;
- een ruit die grotendeels schoon blijft;
- voldoende trek in het rookkanaal;
- geen smeulend of verstikt vuur.
Een zwarte ruit is vaak een aanwijzing voor nat hout, te weinig lucht, onvoldoende schoorsteentrek of een te lage verbrandingstemperatuur.
Onderhoud
Laat het rookkanaal regelmatig vegen en controleer de kachel minimaal jaarlijks. Besteed daarbij aandacht aan:
- de vlamplaat;
- de binnenbekleding;
- het keramische glas;
- deurkoord en glaspakking;
- scharnieren en sluiting;
- de luchtschuif;
- rookgasafdichtingen;
- beschadigingen in de hittebestendige lak.
Laat de kachel volledig afkoelen voordat u as verwijdert. As kan ook na lange tijd nog gloeiende delen bevatten. Gebruik daarom een metalen, afsluitbare ascontainer.
Garantie
Jacobus vermeldt een levenslange garantie op het staalwerk. Dit betekent niet dat ieder onderdeel onbeperkt onder de garantie valt. Binnenbekleding, ruit, afdichtingen, lak en andere slijtende onderdelen kunnen afwijkende voorwaarden hebben.
De garantie is afhankelijk van onder andere:
- correcte registratie;
- installatie volgens de voorschriften;
- een geschikt rookkanaal;
- juist gebruik;
- voorgeschreven onderhoud;
- het gebruik van geschikte brandstoffen.
Lees daarom altijd de actuele garantievoorwaarden van de fabrikant.
Jacobus bekijken en vergelijken
In het Experience Center in Lunteren staan veel verschillende kachels opgesteld en zijn meer dan 300 brandende haarden en kachels te bekijken. Controleer vooraf welke Jacobus-uitvoering aanwezig of brandend opgesteld is.
In het Experience Center wordt vrijblijvend advies gegeven en kunnen gegevens voor een offerte worden opgenomen. De uiteindelijke prijsopgave en levering verlopen via Openhaardpijpen.nl.
Advies over Jacobus en het rookkanaal
Openhaardpijpen.nl heeft meer dan 25 jaar ervaring met houtkachels en rookkanalen. Wij leveren naast Jacobus houtkachels ook enkelwandige kachelpijpen, dubbelwandige RVS-rookkanalen, flexibele schoorsteenvoeringen, vloerplaten, hittebestendige wandpanelen en montagematerialen.
Wilt u weten welke Jacobus bij uw woning past? Neem contact met ons op met de afmetingen van de ruimte, informatie over de isolatie en foto’s of een tekening van de gewenste opstelplaats. Dan kunnen wij gerichter adviseren over het vermogen, de uitvoering en de rookgasafvoer.