_{Technische uitleg over het reinigen van een rookkanaal}

Een houtkachel, pelletkachel of open haard veroorzaakt tijdens het stoken afzetting in het rookkanaal. Hoeveel vervuiling ontstaat, hangt onder andere af van het gebruikte toestel, de brandstof, de verbranding, de schoorsteentrek en het gebruik.

Voor het reinigen van een rookkanaal bestaan verschillende soorten schoorsteenborstels, veegstokken en complete veegsets.

Maar niet ieder veegmateriaal is geschikt voor ieder rookkanaal.

Vooral het verschil tussen een:

gemetselde schoorsteen
RVS rookkanaal
flexibele RVS schoorsteenvoering

is belangrijk bij het kiezen van de juiste borstel.

Waarom moet een schoorsteen worden geveegd?

Tijdens het stoken kunnen zich onder andere:

• roet;
• asdeeltjes;
• onverbrande deeltjes;
• teerachtige afzettingen;
• creosoot

aan de binnenzijde van het rookkanaal hechten.

Een toenemende vervuiling kan de vrije doorgang van het kanaal verkleinen en de werking van de schoorsteen beïnvloeden.

Daarom hoort het controleren en reinigen van het rookkanaal bij het normale onderhoud van een houtkachel en schoorsteen.

Hoe vaak moet een schoorsteen worden geveegd?

Er bestaat geen frequentie die voor iedere installatie precies hetzelfde is.

Hoe snel een rookkanaal vervuilt hangt onder andere af van:

• hoe vaak u stookt;
• hoeveel hout u verstookt;
• vochtgehalte van het hout;
• manier van stoken;
• temperatuur van de rookgassen;
• trek van de schoorsteen;
• type kachel;
• constructie van het rookkanaal.

Bij intensief gebruik kan vaker reinigen noodzakelijk zijn dan bij een kachel die slechts af en toe wordt gebruikt.

Controleer het rookkanaal daarom regelmatig en wacht niet uitsluitend op een vaste kalenderdatum.

Welke schoorsteenborstel heb ik nodig?

De belangrijkste keuze is het materiaal van de borstel.

Bij Openhaardpijpen.nl vindt u onder andere:

nylon schoorsteenborstels
stalen schoorsteenborstels

Deze hebben verschillende toepassingen.

Nylon borstel

Een nylon schoorsteenborstel wordt gebruikt voor metalen rookkanalen zoals RVS en flexibele RVS schoorsteenvoeringen.

Het kunststof borstelmateriaal reinigt de binnenwand zonder dat daarvoor een agressieve stalen borstel hoeft te worden gebruikt.

Bij Openhaardpijpen.nl zijn nylonborstels onder andere verkrijgbaar in:

80 – 125 – 150 – 180 – 200 – 250 en 300 mm.

Bekijk nylon schoorsteenborstels 

Stalen schoorsteenborstel

Een stalen borstel wordt voornamelijk gebruikt voor traditionele gemetselde schoorsteenkanalen waar stevigere roet- en vuilafzettingen aanwezig kunnen zijn.

De staaldraden kunnen de binnenzijde krachtiger reinigen.

Gebruik een stalen borstel echter niet automatisch voor ieder type rookkanaal.

Voor een metalen of flexibele RVS voering is een daarvoor geschikte nylon/kunststof borstel doorgaans de aangewezen keuze. Dat onderscheid maakt Openhaardpijpen.nl ook in het huidige assortiment.

Bekijk stalen schoorsteenborstels 

Welke maat schoorsteenborstel?

Naast het materiaal moet ook de diameter worden gekozen.

Als uitgangspunt kiest u een borstel die is afgestemd op de inwendige maat van het rookkanaal.

Heeft u bijvoorbeeld een rond RVS-rookkanaal met een binnendiameter van:

Ø150 mm

dan kijkt u naar een daarvoor geschikte:

Ø150 mm schoorsteenborstel.

Een te kleine borstel bereikt de kanaalwand onvoldoende.

Een veel te grote of te stijve borstel kan daarentegen moeilijk door het kanaal gaan en kan vooral bij bochten problemen veroorzaken.

Meet de binnenmaat, niet zomaar de buitenmaat

Dit is belangrijk bij dubbelwandige rookkanalen.

Een dubbelwandig kanaal kan bijvoorbeeld een grotere buitenmaat hebben, terwijl voor de borstel de binnendiameter van belang is.

Voor het kiezen van de schoorsteenborstel kijkt u dus naar:

de maat waar de rookgassen daadwerkelijk doorheen gaan.

Bij twijfel kunt u het merk en type rookkanaal controleren of de binnendiameter meten.

Rond of vierkant gemetseld kanaal?

Een gemetselde schoorsteen hoeft niet rond te zijn.

Oudere schoorstenen kunnen:

• vierkant;
• rechthoekig;
• onregelmatig;
• plaatselijk versmald

zijn.

Daarom moet bij een traditioneel gemetseld kanaal niet alleen naar één diameter worden gekeken.

Een geschikte borstel moet de wanden kunnen bereiken zonder voortdurend vast te lopen.

Openhaardpijpen.nl levert daarnaast op maat gemaakte schoorsteenborstels voor afwijkende schoorsteenmaten.

 Informeer naar een schoorsteenborstel op maat 

Schoorsteen vegen van boven of van beneden?

Een rookkanaal kan afhankelijk van de situatie van bovenaf of van onderaf worden gereinigd.

Beide methoden hebben hun eigen materialen.

Vegen van bovenaf

Bij de traditionele methode wordt vanaf de bovenzijde van de schoorsteen gewerkt.

Daarvoor kan bijvoorbeeld een:

borstel + gewicht/kogel + touw

worden gebruikt.

Openhaardpijpen.nl heeft hiervoor complete kogel-veegsets. De huidige sets zijn bedoeld om het kanaal van bovenaf te reinigen.

Schematisch:

touw
↓
borstel
↓
gewicht
↓
rookkanaal

Het gewicht helpt de borstel door het kanaal naar beneden te bewegen.

Bekijk schoorsteenveegsets voor vegen van bovenaf 

Vegen van onderaf

Een andere mogelijkheid is het rookkanaal vanaf de kachelzijde of een inspectie-/veegopening naar boven te reinigen.

Daarvoor worden vaak koppelbare flexibele veegstokken gebruikt.

De borstel wordt op de eerste stok gemonteerd.

Vervolgens worden tijdens het omhoog voeren steeds extra stokken gekoppeld:

borstel → stok → stok → stok → stok

Zo kan een langer rookkanaal vanaf beneden worden bereikt.

Voordeel van flexibele veegstokken

Flexibele veegstokken kunnen gemakkelijker lichte richtingsveranderingen in een rookkanaal volgen dan volledig starre stokken.

De professionele flexibele stokken die momenteel bij Openhaardpijpen.nl staan, zijn per meter verkrijgbaar en kunnen met elkaar worden verbonden. Voor de nylonborstels is een adapter beschikbaar.

Dit maakt het systeem interessant voor zowel:

• doe-het-zelvers;
• installateurs;
• schoorsteenvegers.

Bekijk flexibele schoorsteenveegstokken 

Let op bij bochten en verslepingen

Een flexibel veegsysteem betekent niet dat u iedere bocht zonder problemen kunt passeren.

Hoe goed een borstel door een versleping komt hangt af van:

• hoek van de bocht;
• aantal bochten;
• diameter;
• type borstel;
• flexibiliteit van de stok;
• diameter van het rookkanaal.

Openhaardpijpen.nl geeft voor de huidige flexibele stokken aan dat deze geschikt zijn voor bochten tot ongeveer 45 graden.

Bij meerdere of scherpe bochten moet extra voorzichtig worden gewerkt.

Voorkom dat de borstel vastloopt

Een borstel die te groot of te stijf is kan vooral bij:

• vernauwingen;
• scherpe bochten;
• beschadigingen;
• oude gemetselde kanalen;
• uitstekende mortel;
• vervormde voeringen

vastlopen.

Forceer de borstel daarom niet.

Wanneer tijdens het vegen plotseling veel meer weerstand ontstaat, controleer dan eerst waardoor dit wordt veroorzaakt.

Flexibele RVS schoorsteenvoering reinigen

Een flexibele RVS schoorsteenvoering vraagt extra aandacht.

Bij Openhaardpijpen.nl worden bijvoorbeeld dubbelwandige flexibele RVS-voeringen met een gladde binnenwand verkocht. Een dergelijke binnenconstructie is juist bedoeld om roetaanslag te beperken en het reinigen gemakkelijker te maken.

Voor dergelijke metalen voeringen gebruikt u een geschikte nylon/kunststof schoorsteenborstel en geen willekeurige harde stalen borstel.

RVS dubbelwandig rookkanaal reinigen

Ook een star dubbelwandig RVS rookkanaal heeft een metalen binnenwand.

Gebruik daarom een borstel die geschikt is voor het betreffende rookgassysteem.

Controleer bij twijfel altijd de onderhoudsvoorschriften van de fabrikant van het rookkanaal.

Dit is vooral belangrijk bij systemen van fabrikanten zoals Metaloterm, Poujoulat, Holetherm en Thermovast.

Gemetselde schoorsteen reinigen

Bij een traditioneel gemetseld schoorsteenkanaal kan een stalen borstel geschikt zijn.

Een gemetseld kanaal kan echter veel grilliger zijn dan een modern rond RVS-rookkanaal.

Controleer daarom vooraf of sprake is van:

• vernauwingen;
• bochten;
• losse delen;
• oude aansluitingen;
• bouwpuin;
• vogelnesten;
• beschadigingen.

Bij twijfel over de bouwkundige staat is eerst inspectie verstandig.

Van boven of beneden: wat is beter?

Er is niet één methode die altijd beter is.

Van bovenaf

Interessant wanneer:

• de schoorsteenkop veilig bereikbaar is;
• het kanaal van boven goed toegankelijk is;
• met een traditionele kogel-veegset wordt gewerkt.

Van onderaf

Interessant wanneer:

• veilig het dak op gaan niet wenselijk is;
• een goede veeg- of inspectieopening aanwezig is;
• het kanaal geschikt is voor flexibele veegstokken.

De constructie van de schoorsteen bepaalt uiteindelijk welke methode praktisch en verantwoord is.

Veilig werken op het dak

Wanneer een schoorsteen van bovenaf wordt geveegd, ontstaat een ander risico: werken op hoogte.

Een schoorsteenkop kan zich op een steil of glad dak bevinden.

Ga daarom niet het dak op wanneer dit niet veilig kan worden gedaan.

Bij twijfel is het verstandiger een professionele schoorsteenveger in te schakelen.

Maak de kachel eerst volledig koud

Veeg een rookkanaal niet terwijl de kachel nog brandt of het kanaal heet is.

Laat:

kachel + kachelpijp + rookkanaal

volledig afkoelen voordat met onderhoud wordt begonnen.

Verwijder vervolgens waar nodig losse as en bescherm de ruimte rond de kachel tegen vallend roet.

Denk aan het roet dat naar beneden komt

Bij het vegen komt losgemaakt roet uiteindelijk onder in het systeem terecht.

Bedenk daarom vóór het beginnen:

waar kan ik het losgemaakte roet verwijderen?

Dat kan afhankelijk van de installatie bijvoorbeeld via:

• de kachel;
• een T-stuk met inspectiedop;
• een veegluik;
• een inspectieopening.

Een rookkanaal moet niet alleen geveegd kunnen worden; het vuil moet daarna ook bereikbaar zijn.

Veegluiken en inspectieopeningen

Bij bepaalde rookgasinstallaties kan een veegluik of inspectieopening het onderhoud aanzienlijk eenvoudiger maken.

Via deze opening kan:

• roet worden verwijderd;
• een deel van het kanaal worden gecontroleerd;
• onderhoud worden uitgevoerd.

Openhaardpijpen.nl heeft hiervoor onder andere veegluiken voor 2 mm kachelpijpen in het assortiment.

Bekijk veegluiken 

Kijk tijdens het vegen ook naar de staat van het rookkanaal

Schoorsteenvegen is een goed moment om meer te controleren dan alleen de hoeveelheid roet.

Let bijvoorbeeld op:

• beschadigingen;
• losse verbindingen;
• corrosie;
• vervormingen;
• lekkages;
• loszittende onderdelen;
• beschadigde schoorsteenkap;
• ongebruikelijk veel aanslag.

Een schoon kanaal is niet automatisch een technisch goed rookkanaal.

Wat zegt veel roet of creosoot?

Wanneer kort na een eerdere reiniging alweer veel afzetting aanwezig is, kan het zinvol zijn naar de oorzaak te kijken.

Mogelijke factoren zijn bijvoorbeeld:

• te vochtig hout;
• langdurig smoren van de kachel;
• onvoldoende verbranding;
• lage rookgastemperatuur;
• slechte schoorsteentrek;
• verkeerd gebruik van de kachel.

Alleen vaker vegen zonder naar de oorzaak te kijken is dan niet altijd de beste oplossing.

Vogelnest of verstopping?

Een schoorsteen die langere tijd niet is gebruikt kan geblokkeerd raken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• vogelnest;
• bladeren;
• bouwmateriaal;
• brokstukken;
• andere vervuiling.

Openhaardpijpen.nl heeft voor de flexibele veegstokken naast normale borstels ook accessoires zoals een nesthaak en spiraalvormige boor.

Gebruik dergelijke gereedschappen zorgvuldig. Bij een onbekende of ernstige blokkade is inspectie vaak verstandiger dan kracht zetten.

Schoorsteenveegset of losse onderdelen?

Welke oplossing handig is hangt af van de schoorsteen.

Complete veegset

Handig wanneer u een traditioneel kanaal van bovenaf wilt reinigen en direct de benodigde basisdelen wilt hebben.

Flexibele stokken + losse borstel

Interessant wanneer u vanaf beneden wilt werken of zelf een systeem wilt samenstellen.

Losse borstel

Handig wanneer u al veegstokken of ander geschikt gereedschap heeft en alleen een andere diameter nodig heeft.

Welke set heb ik nodig?

Gebruik deze eenvoudige keuzehulp.

RVS dubbelwandig rookkanaal?
Kies een daarvoor geschikte nylonborstel.

Flexibele RVS schoorsteenvoering?
Kies een geschikte nylon/kunststof borstel.

Traditioneel gemetseld kanaal?
Een stalen schoorsteenborstel kan geschikt zijn.

Vanaf beneden vegen?
Kijk naar flexibele koppelbare veegstokken + passende borstel.

Vanaf boven vegen?
Kijk naar een kogel-veegset met touw en borstel.

Afwijkende maat of vorm?
→ Informeer naar een op maat gemaakte borstel.

Wat moet ik weten voordat ik bestel?

Controleer vooraf:

1. binnendiameter van het rookkanaal;
2. rond, vierkant of rechthoekig kanaal;
3. RVS, flexibele RVS voering of gemetselde schoorsteen;
4. totale lengte van het kanaal;
5. aantal bochten en verslepingen;
6. vegen van boven of beneden;
7. aanwezigheid van een veegluik of inspectieopening;
8. benodigde lengte van de veegstokken;
9. aansluiting tussen borstel en stok;
10. eventuele adapter die daarvoor nodig is.

Met deze gegevens kan veel beter worden bepaald welk schoorsteenveegmateriaal geschikt is.

Veelgemaakte fouten bij zelf schoorsteenvegen

Let vooral op:

• stalen borstel gebruiken in een RVS-rookkanaal;
• alleen naar de buitenmaat van een dubbelwandig kanaal kijken;
• te kleine borstel gebruiken;
• veel te grote borstel door een bocht proberen te drukken;
• onvoldoende veegstokken bestellen;
• vergeten dat een adapter nodig kan zijn;
• borstel forceren wanneer deze vastloopt;
• niet nadenken waar het losgemaakte roet wordt verwijderd;
• een onbekende verstopping met veel kracht proberen weg te drukken;
• onveilig het dak op gaan;
• alleen reinigen en de technische staat van het kanaal niet controleren.

Schoorsteenveegmaterialen bij Openhaardpijpen.nl

Bij Openhaardpijpen.nl vindt u verschillende materialen voor het reinigen en onderhouden van rookkanalen.

Het huidige assortiment bestaat onder andere uit flexibele professionele veegstokken, nylonborstels in verschillende diameters, adapters, stalen borstels, complete kogel-veegsets, veegveren, nesthaken en andere reinigingsaccessoires.

Flexibele schoorsteenveegstokken & nylonborstels 

Schoorsteenveegsets & stalen borstels 

Veegluiken voor 2mm kachelpijpen 

Advies over het juiste schoorsteenveegmateriaal

Weet u niet welke borstel of veegset u nodig heeft?

Bepaal dan in ieder geval:

type rookkanaal + binnendiameter + lengte + aantal bochten + vegen van boven of beneden.

Met meer dan 25 jaar ervaring met houtkachels en rookkanalen helpt Openhaardpijpen.nl u graag bij het kiezen van de juiste materialen voor uw situatie.

^{_{Vraag advies}}